Οι νέοι γιατροί στην Ελλάδα της κρίσης

Tο ότι η οικονομική κρίση δεν έχει αφήσει ανεπηρέαστο τον χώρο της υγείας είναι ευρέως γνωστό. Οι δραματικές αλλαγές που συντελούνται, θα λέγαμε μάλιστα ότι αποτελούν κομβικά σημεία, στα οποία συναντούνται πολίτες, ασθενείς, εργαζόμενοι στον χώρο, πάροχοι, φαρμακευτικές εταιρίες και όχι μόνο.
Συναντήσαμε τον κ. Γιώργο Πατούλη, πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, πρόεδρο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος και δήμαρχο Αμαρουσίου.
Με τη βοήθειά του, η ματιά μας στον χώρο της υγείας σήμερα, θα είναι από την πλευρά των γιατρών.

K. Πατούλη ποια είναι η κατάσταση στην αγορά εργασίας για τον ιατρικό κόσμο;

Ο ιατρικός κόσμος αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα και έχει πληγεί καίρια από την ανεργία και την οικονομική κρίση. Ο πληθωρισμός κυρίως των νέων γιατρών και η εξαιρετικά μικρή απορροφητικότητά τους, τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον. Ειδικά, οι νεότεροι συνάδελφοι αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα στην επαγγελματική τους αποκατάσταση και αμείβονται με εξαιρετικά χαμηλούς μισθούς.
Την ίδια ώρα οι συμβεβλημένοι γιατροί με τον ΕΟΠΥΥ και τα εργαστήρια ζουν το μαρτύριο της σταγόνας με τον φορέα να είναι κακοπληρωτής και ασυνεπής στις υποχρεώσεις του. Και μάλιστα όλα αυτά σε συνδυασμό με το καταστροφικό μέτρο του claw back που έχει οδηγήσει σε επαγγελματική εξόντωση, γιατρούς και εργαστήρια, στερώντας από τον ασθενή υπηρεσίες υγείας που έχει ανάγκη.

Ποια είναι τα ποσοστά ανεργίας των γιατρών;

Η ανεργία των γιατρών στην Ελλάδα έχει ανέλθει σε επίπεδα – ρεκόρ, καθώς το 28% των μελών του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών είναι άνεργοι ή υποαπασχολούμενοι.
Έτσι σήμερα, έχουμε οδηγηθεί σ’ ένα πρωτόγνωρο μεταναστευτικό κύμα που δεν αφορά ανειδίκευτο εργατικό δυναμικό, αλλά το «πιο υψηλά» εξειδικευμένο προσωπικό της χώρας. Πρόκειται για ένα πρωτοφανές φαινόμενο, σε παγκόσμιο επίπεδο και αποτελεί μια μεγάλη απώλεια για τη χώρα μας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά την περσινή χρονιά, μέσα στους πρώτους δέκα μήνες, περισσότεροι από 1.018 γιατροί μέλη του ΙΣΑ ζήτησαν πιστοποιητικά για το εξωτερικό.
Ανάλογη είναι η ροή και τις προηγούμενες χρονιές ενώ η κορύφωση ήταν το 2012, οπότε ο ΙΣΑ εξέδωσε 1.808 πιστοποιητικά. Υπολογίζουμε ότι από το 2010 έως σήμερα γύρω στους 10.000 γιατρούς μέλη του ΙΣΑ έχουν αναζητήσει ευκαιρίες εργασίας σε άλλες χώρες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, περισσότεροι από 18.000 Έλληνες γιατροί τα τελευταία χρόνια έχουν φύγει στο εξωτερικό. Πρέπει να επισημανθεί ότι μέχρι το 2009, η φυγή των γιατρών αφορούσε κυρίως τους αποφοίτους ιατρικών σχολών που ολοκλήρωναν το αγροτικό τους. Από το 2010 η κατάσταση άλλαξε και εκτινάχθηκε κυρίως ο αριθμός των ειδικευμένων γιατρών.

Σε ποιες χώρες έχουν απευθυνθεί;

Οι πρώτες χώρες στις προτιμήσεις των γιατρών που ζήτησαν πιστοποιητικό για το εξωτερικό είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Κύπρος και η Γαλλία ενώ ακολουθούν η Ελβετία και η Σουηδία αντίστοιχα. Επίσης, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι τόπος εργασίας για Έλληνες γιατρούς. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τις αρχές του 2016 έως και σήμερα, ξεπερνούν τους 50 οι συνάδελφοι που ζήτησαν πιστοποιητικά για να εργαστούν σε αυτές τις χώρες.

Αφού υπάρχει τόση ανεργία γιατί όταν προκηρύσσονται θέσεις στην περιφέρεια δεν καλύπτονται;

Σήμερα αντιμετωπίζουμε μια παράλογη στρέβλωση που αποδεικνύει περίτρανα την αδυναμία της κεντρικής εξουσίας όλα αυτά τα χρόνια να χαράξει μια βιώσιμη και αποτελεσματική πολιτική υγείας.
Ενώ υπάρχει υπερπληθώρα νέων γιατρών που μαστίζονται από την ανεργία, το σύστημα υγείας γερνάει και καταρρέει από την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Είναι χαρακτηριστικό ότι η αναλογία γιατρών και πληθυσμού στην Ελλάδα είναι 6,1 ανά 1.000 κατοίκους, όταν ο μέσος ευρωπαϊκός όρος είναι 3,3 γιατροί ανά 1.000 κατοίκους.
Την ίδια ώρα όμως δεκάδες νομοί της χώρας είναι ακάλυπτοι από βασικές ειδικότητες και οι κάτοικοί τους είναι στο έλεος του Θεού.
Ο ΙΣΑ έχει επανειλημμένως ζητήσει να δοθούν κίνητρα στους γιατρούς για να στελεχώσουν τις υγειονομικές μονάδες αυτών των ακριτικών και παραμεθόριων περιοχών, αλλά δυστυχώς δεν εισακούστηκε.

Γιατί ο ιατρικός κόσμος αντιδρά στο νέο ασφαλιστικό σύστημα;

Την ώρα που ο ιατρικός κόσμος μαστίζεται από την ανεργία και την υποαπασχόληση έχει να αντιμετωπίσει μια πραγματική φοροκαταιγίδα, ένα ασφαλιστικό και φορολογικό σύστημα άδικο και κοινωνικά ανάλγητο, το οποίο επιβλήθηκε χωρίς κανένα ουσιαστικό κοινωνικό διάλογο.
Αρκεί να αναλογιστούμε ότι το άθροισμα φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, για εισοδήματα που κυμαίνονται από 20.000 έως και 70.000 ευρώ, ξεκινάει από το 60% και μπορεί να φτάσει μέχρι και 80% των φορολογητέων εισοδημάτων!
Προσθέτοντας σε αυτά τα ποσά το τέλος επιτηδεύματος, το κόστος χρήσης και την προμήθεια των POS για τις τραπεζικές συναλλαγές και άλλους έμμεσους φόρους γίνεται κατανοητό ότι το τελικό αποτέλεσμα είναι να απομένει το 10% έως 15% του καθαρού εισοδήματος για να καλύψει τις καθημερινές προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες.
Είναι προφανές ότι ο γιατρός και το εργαστήριο της γειτονιάς δεν πρόκειται να επιβιώσουν και η υγεία θα παραδοθεί στα μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα.

Τι προτίθεστε να κάνετε;

Ο ΙΣΑ πρόκειται να εξαντλήσει όλα τα μέσα για να διασφαλίσει ότι δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί ο επιστημονικός μεσαίωνας που επιβάλλει η κυβέρνηση. Θα αγωνιστούμε ενάντια στην εκτέλεση του ιατρικού κόσμου από ένα πρόχειρο και ανεφάρμοστο νομοθέτημα, για το οποίο εξάλλου εγείρονται σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας των ρυθμίσεων που πρόκειται να αξιοποιηθούν στα ένδικα μέσα, που θα χρησιμοποιηθούν.
Για τον λόγο αυτό συγκροτούμε υγειονομικό μέτωπο και συστρατευόμαστε με όλες τις επιστημονικές ενώσεις και τους φορείς ενάντια στον φοροεισπρακτικό νόμο, που αποτελεί την ταφόπλακα του ιατρικού κλάδου και κατ’ επέκταση του επιστημονικού δυναμικού της χώρας μας.
Αν δεν ανατραπεί, οδηγούμαστε με μαθηματική ακρίβεια στην πλήρη φτωχοποίηση και εξαφάνιση της μεσαίας τάξης, η οποία αποτελεί την ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας.
Στην ουσία δηλαδή ωφελούνται μόνο τα υψηλά εισοδήματα και οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι στους οποίους παραδίδεται η υγεία και το επιστημονικό προσωπικό της χώρας. Είμαστε αποφασισμένοι να εξαντλήσουμε όλα τα μέσα για να αποτρέψουμε αυτή την εξέλιξη.

Γίνεται αρκετά συχνά λόγος για τον ιατρικό τουρισμό. Ποιες προοπτικές κατά τη γνώμη σας ανοίγονται;

Η ανάπτυξη του τουρισμού υγείας αποτελεί τη χρυσή ευκαιρία για τη χώρα μας που μαστίζεται τα τελευταία χρόνια από την οικονομική κρίση, καθώς μπορεί να γίνει πόλος προσέλκυσης ασθενών και επισκεπτών, απ’ όλο τον κόσμο, δημιουργώντας προϋποθέσεις για την ενίσχυση της οικονομίας και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Η ανάπτυξή του θα συμπαρασύρει σε ανάπτυξη και άλλους τομείς της ελληνικής οικονομίας, όπως τη φαρμακευτική βιομηχανία, την πρωτογενή παραγωγή ελληνικών ποιοτικών προϊόντων, τον ξενοδοχειακό τομέα κ.τ.λ.
Η Ελλάδα έχει ισχυρά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα στον τομέα του Ιατρικού Τουρισμού, που εάν αξιοποιηθούν σωστά θα αποδώσουν, καθώς διαθέτει: υψηλά εξειδικευμένο και άριστα καταρτισμένο επιστημονικό ιατρικό δυναμικό, το οποίο έχει διαπρέψει, στελεχώνοντας τα υγειονομικά συστήματα, όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και άλλων χωρών, σύγχρονες νοσοκομειακές υποδομές με διεθνείς πιστοποιήσεις, ιατρικό εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας, χαμηλό κόστος υπηρεσιών συγκριτικά με άλλες χώρες.

Και για την προώθησή του τι ενέργειες γίνονται;

Ο τομέας Ιατρικού Τουρισμού του Ινστιτούτου Επιστημονικών Ερευνών του ΠΙΣ έχει αναπτύξει ένα εθνικό στρατηγικό σχέδιο το οποίο περιλαμβάνει στρατηγικές προώθησης της Ελλάδας ως παγκόσμιου προορισμού. Παράλληλα, θα αναζητηθούν συνέργειες και συνεργασίες με διεθνείς φορείς και ιδιώτες που θα θελήσουν να επενδύσουν στην αναπτυσσόμενη αυτή αγορά.
Έχουμε ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία επικαιροποίησης ενός εθνικού χάρτη ιατρικού τουρισμού της Ελλάδας, στον οποίο πρόκειται να δομήσουμε το πλαίσιο προσφοράς και ζήτησης των υπηρεσιών ιατρικού τουρισμού, ενώ τα επόμενα βήματά μας είναι: η χρήση αποτελεσματικών μηχανισμών προβολής για τη γνωστοποίηση των δομών και των παρόχων, η στελέχωσή των δομών με εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό, κατάλληλα εκπαιδευμένο και η εύρεση πόρων, που θα ενισχύσει το δομικό αυτό πλαίσιο προς την καλύτερη οργάνωση και λειτουργικότητά του.
Παράλληλα, έχουμε προγραμματίσει σειρά σημαντικών δράσεων και επαφών σε διεθνές επίπεδο.
Ξεκινήσαμε με μια επιτυχημένη διημερίδα τον Οκτώβριο στη Νέα Υόρκη, την οποία συνδιοργανώσαμε με την Ομοσπονδία των Ελληνικών Σωματείων Νέας Υόρκης, και είχε στόχο να παρουσιαστεί η προοπτική ανάπτυξης του Τουρισμού Υγείας στην Ελλάδα.
Στο πλαίσιο αυτό, έγιναν σημαντικές επαφές με παράγοντες από την επιχειρηματική, πολιτική και επιστημονική κοινότητα των ΗΠΑ, οι οποίοι εκδήλωσαν μεγάλο ενδιαφέρον για το θέμα. Ανάλογες εκδηλώσεις πρόκειται να γίνουν το επόμενο χρονικό διάστημα και σε άλλες πόλεις της Αμερικής και του Καναδά.
Τέλος πρέπει να τονίσουμε ότι πολύ σημαντικός είναι ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς οι ΟΤΑ αποτελούν κεντρικό πυλώνα εισροής επενδυτικών κεφαλαίων και ανάπτυξης των δομών ιατρικού τουρισμού σε κάθε τοπική κοινωνία.

Μίνα Βασιλοπούλου,
Υπεύθυνη Δημοσιογραφικού Περιεχομένου Skywalker.gr